Hoe zorg je ervoor dat leraren, schoolleiders en medewerkers duurzaam inzetbaar blijven in een sector waar de druk hoog is en de uitdagingen blijven groeien? Voor Natalie Mijts (Kolom) en Kitty Helmich (ZAAM) begint het antwoord bij strategisch HR. Niet als administratieve afdeling op afstand, maar als volwaardige gesprekspartner binnen het onderwijs. In dit dubbelinterview vertellen zij hoe goed werkgeverschap, eigenaarschap en samenwerking volgens hen essentieel zijn voor sterk en toekomstbestendig onderwijs.

“In het onderwijs valt nog veel winst te behalen”

Hoewel Natalie en Kitty allebei vanuit een andere organisatie werken, herkennen ze dezelfde uitdaging. Volgens hen loopt het onderwijs op het gebied van strategisch personeelsbeleid nog achter op andere sectoren.

“Het bedrijfsleven is zó veel verder in aandacht voor medewerkers,” vertelt Kitty. “Dat blijft voor mij een van de grootste verwonderpunten in het onderwijs. Onze collega’s zijn de hele dag bezig met de ontwikkeling van onze leerlingen, maar steken relatief weinig energie in hun eigen ontwikkeling.”

Natalie herkent dat beeld direct. Vanuit haar ervaring buiten het onderwijs zag ze hoe vanzelfsprekend samenwerking en strategisch personeelsbeleid daar al waren ingericht.
“Alle besturen werken uiteindelijk aan dezelfde thema’s,” zegt ze. “Dan heeft het weinig zin om elkaar te beconcurreren. Juist door samen op te trekken, kun je meer impact maken voor het Amsterdamse onderwijs.”

Van administratie naar strategische partner

Beiden maakten binnen hun organisatie een beweging mee waarin HR steeds minder alleen over administratie gaat en steeds meer over ondersteuning van de schoolleiding in het adviseren over ontwikkeling, duurzame inzetbaarheid en strategische keuzes om bij te dragen aan de ambities van de organisatie.
Juist door die nauwe samenwerking met scholen zien Natalie en Kitty van dichtbij hoeveel verantwoordelijkheid er bij schoolleiders ligt. Volgens hen wordt vaak onderschat hoe breed en complex die rol eigenlijk is.

“Toen ik bij ZAAM begon, werd HR vooral gezien als de administratieve kant van het proces,” vertelt Kitty. “Personeelsmutaties verwerken, dossiers bijhouden. Niet als partner waarmee je kijkt naar de ontwikkeling van de school, medewerkers en daarmee ook invloed hebt op de kwaliteit van het onderwijs.

Die beweging vraagt volgens Natalie ook om zichtbaarheid en nauwere samenwerking met scholen.

“Toen ik startte, was het helemaal niet gebruikelijk dat een HR-adviseur zichtbaar aanwezig was op scholen,” legt ze uit. “Nu werken we veel intensiever samen met directeuren en proberen we juist meer aan de voorkant van processen te zitten in plaats van pas in actie te komen als er al brand is.”

“Goed onderwijs begint bij investeren in mensen”

Wat in het gesprek steeds terugkomt, is de sterke verbinding tussen personeelsbeleid en onderwijskwaliteit. Volgens Kitty kun je die twee niet los van elkaar zien.

“Bijna ieder bestuur zegt dat goed onderwijs de ambitie is,” zegt ze. “Maar om dat onderwijs te kunnen geven, heb je mensen nodig. Continue Investeren in medewerkers is voor mij de motor achter goed onderwijs.”

Daarom vinden ze het belangrijk dat HR niet op zichzelf opereert, maar integraal samenwerkt met onderwijskwaliteit, directeuren en medewerkers.

“HR is geen doel op zich,” benadrukt Kitty. “Het moet bijdragen aan het primaire proces.”

Natalie vult aan dat die samenwerking ook concreet zichtbaar moet zijn op scholen.

“We zitten echt samen met onderwijskwaliteit en ondersteuningsdiensten op scholen om te kijken: wat speelt hier nou? Waar lopen mensen tegenaan? Want wij kunnen vanuit kantoor van alles bedenken, maar het moet wel aansluiten op de praktijk.”

Duurzame inzetbaarheid gaat verder dan verzuim

Een belangrijk thema in het gesprek is duurzame inzetbaarheid. Volgens Natalie en Kitty wordt verzuim nog te vaak als los probleem gezien, terwijl het volgens hen meestal een signaal is van iets groters.

“Verzuim is eigenlijk een signaal dat er ergens een disbalans zit,” zegt Natalie. “Zeker als je ziet hoe hoog het verzuim in het onderwijs is.”

Daarom proberen zij het gesprek veel eerder te voeren. Niet pas wanneer iemand uitvalt, maar juist preventief.

“De vraag zou veel vaker moeten zijn: wat kun je wél?” vertelt Kitty. “En: wat heb je nodig om goed je werk te kunnen blijven doen?”

Volgens Natalie vraagt dat ook om meer eigenaarschap bij medewerkers zelf.

“Veel onderwijsprofessionals gaan ontzettend lang door,” zegt ze. “Ze zetten zichzelf opzij, terwijl juist eerder stilstaan bij je eigen grenzen en vitaliteit helpt om uitval te voorkomen.”
Schoolleider zijn is méér dan een school runnen

“Ik loop soms aan de zijlijn mee met schoolleiders,” vertelt Natalie lachend. “Dan denk ik echt: dit is veel meer dan alleen een school runnen. Je bent bezig met onderwijsvisie, personeelsvraagstukken, ouders, brandjes blussen én ondertussen moet je strategisch blijven nadenken.”

Juist daarom vinden zij dat schoolleiders niet alles alleen hoeven te dragen.

“Het is onze verantwoordelijkheid als centraal bureau om die expertise te leveren,” zegt Kitty. “Zodat schoolleiders zich gesteund voelen en er niet alleen voor staan”

Samen pionieren aan toekomstbestendig onderwijs

Aan het einde van het gesprek kijken Natalie en Kitty vooruit. Want hoewel er al veel stappen worden gezet, voelen ze ook dat het onderwijs nog midden in een ontwikkeling zit.

“We zijn eigenlijk samen aan het pionieren,” zegt Natalie. “Zeker als het gaat om de beweging naar inclusief onderwijs en duurzame inzetbaarheid. Niemand heeft alle antwoorden al klaar.”
Maar juist daarin zien ze de kracht van samenwerking.

“Als we dit stadsbreed samen kunnen oppakken,” besluit Kitty, “kunnen we niet alleen onze medewerkers beter ondersteunen, maar ook bijdragen aan het continu verbeteren van het onderwijs in Amsterdam.”